top of page

Anne Kooistra

Anne Henk Kooistra is geboren in Amsterdam op 1 november 1919. Hij is gestorven op 4 augustus 1942 in concentratiekamp Gross Rosen te Rogoznica. Anne was onderwijzer op de Eben Haezerschool in de Amsterdamse Jordaan. Zijn directeur was Henk van Randwijk. Op Anjerdag 1940 (29 juni) stencilde hij met Wim Speelman, zijn jeugdvriend, het pamflet van het Comité in Verdrukking. ‘Overschrijven en doorgeven’ stond er aan het einde. In de Euterpestraat, waar de SD resideerde, rukte hij de hakenkruisvlag van het gebouw. Hij verstopte wapens en illegaal drukwerk op de zolder van zijn school. Ook weigerde hij de Ariërverklaring te ondertekenen. Anne hielp met de financiële ondersteuning van ontslagen Februari-stakers. Daarnaast was hij medewerker en verspreider van Vrij Nederland. Eind april 1941 rent hij zijn school in en zegt dat de Duitsers hem op de hielen zitten. Van Randwijk neemt hem gelijk mee en zorgt voor een onderduikadres en een nieuw persoonsbewijs. Een kwartier nadat zij weg waren stond de Sicherheitsdienst op de stoep. Een poging om naar Engeland te komen, mislukte door verraad. Als het helemaal fout dreigt te gaan met Vrij Nederland roepen hij, Wim Speelman en Hendrik Hos de hulp in van de bekende schrijver Van Randwijk, directeur van de school waar hij werkt. Die reageerde als volgt: “Dat rotblaadje, dacht je dat ik daarvoor mijn leven waagde?” Waarop Anne Kooistra antwoordde: “Nou, dan moet je dat rotblaadje beter maken.” Na zijn vrouw, Ada, gesproken te hebben, zegt Henk van Randwijk zijn hulp toe. Op 1 september 1941 wordt Anne Kooistra opgepakt in Delfzijl met spionagemateriaal op zak, door een Nederlandse agent. Twee weken later gaat hij naar Sachsenhausen en daarna naar Gross-Rosen. Na de bevrijding hebben medegevangenen verteld hoe zijn onbuigbare en onbesmettelijke geest hen op de been heeft gehouden. “Dat was geen jongen meer, dat was een man”, zeiden ze.

Anne Kooistra
bottom of page